HISTORIE
Een
trouwe bezoekers de heer Tom Kramer uit Haarlem heeft voor ons de geschiedenis
van Speedway Veenoord op papier gezet.
Hier onder volgt zijn verhaal .
De foto's komen uit Motor
Het Nederlandse Motorweekblad, tevens officieel orgaan der K.N.M.V
en
ook een verhaal van Wilfried Koopman hij was een buurtgenoot
Hennie
Kroeze
Maar
we beginnen met de Gouden Helm van Frits Koppe.
Toen hij de foto mailde (mei
2008) schreef hij het volgende:
Zoals afgesproken stuur ik een foto van mijn Gouden Helm die ik 28
jaar geleden gewonnen heb in Veenoord. Ik ben er nog steeds trots op
maar dat mag duidelijk zijn.
----------
Van 1954 tot 1982
In 1954 werden in Veenoord (gemeente Sleen) de eerste speedwaywedstrijden verreden.
Het
waren nationale wedstrijden met rijders uit het hele land.
De toppers uit die tijd waren:
Tinus Metzelaar,
Henk Steman sr,
Hanny v.d. Sluys,
Tonny Kroeze en
Nico v. Gorcum.
Zij reden veelal als clubteams tegen elkaar.
Je had toen der tijd De Windmolens uit Rijswijk,
Limburgia uit Geleen, De Hollandse Leeuwen uit Hilversum, De Vliegende
Hollanders uit Amsterdam en de Feijenoord Tijgers uit Rotterdam.
In Veenoord werden gemiddeld 2 wedstrijden per jaar verreden.
Hellaas kan ik in detail niet veel vertellen over de periode 1954, 1955,
1956, omdat mijn documentatie over die 3 jaar bij mij ontbreekt.
1957
Op 19-05-1957 werd in Veenoord de wedstrijd
Limburgia - Hollandse Leeuwen verreden voor maar liefst 4500 toeschouwers.
De Hollanders wonnen met 53 tegen 30. topscores waren Piet Verbruggen
11punten, Tonny Kroeze 10 pnt, Hanny v.d. Sluys 8 pnt en Gerrit Kops
6 pnt.
13-07-1957 Een avondwedstrijd tussen Nederland en een zeer strek
Engels team, met o.a. Phil Bishop. Nederland won met 43 -35. Met als
Nederlandse sterren Tonny Kroeze 12 pnt, Gerrit Jonker 10 pnt en Nico
v. Gorcum 8 pnt. Er waren maar liefst 8000 toeschouwers.
Start van de 1e heat in de speedwayraces in Sleen,
tussen een Nederlands en een Engels team. De rijders zijn Kroeze, Fletcher,
v. Gorcum en Simmonds. Onze landgenoten wonnen deze heat met 5-1 en
legden hiermede de basis voor een Nederlandse overwinning
15-08-1957 Tonny Kroeze wint de wedstrijd om de Gouden Helm voor
de Zweed Berndt Nilson en als derde werd Nico v. Gorcum afgevlagd.
1958
12-07-1958 Een avondwedstrijd tussen Nederland en Zweden. Nederland
won met 54-50. wat een geweldige prestatie was. utblinkers aan Nederlandse
kant ware, Hanny v.d. sluis, Tonny Kroeze, Gerrit Kops en Nico van Gorcum.
De aspiranten race werd gewonnen door Piet Seur, toen 27 jaar oud.
1959
04-07
-1959
Voor maar liefst 15000 toeschouwers reden onze toppers tegen Duitsland
met Europees kampioen Jozef Hofmeister. Tonny Kroeze reed hier voor
het eerst op een ESO speedwaymotor. Hij moest nog wennen, want al in
de 1e heat kwam hij te vallen en was meteen uitgeschakeld. Nederland
verloor met minimaal verschil. Hofmeister won alle heats, maar de sterrenrace
was voor Hanny v.d. Sluis .
Augustus
1959 Weer 15000 toeschouwers zagen de Duitser Jozef Hofmeister met
14 pnt de Gouden Hlm winnen, met als 2e de Zweed Berndt Nilsson en als
3e de Fin Timo Laine. Met 8 pnt werd Hanny v.d.Sluis de beste Nederlander.
Om voor mij onbekende reden werden er in 1960 - 1961- 1962 geen wedstrijden
verreden in Veenoord.
1963
Juli 1963 Een
4landen wedstrijd tussen Duitsland, Engeland, Austraië en Nederland.
Voor ons land reden Gerrit Miuts, Nico v.Gorcum en de Engelsman Danny
Dunton.
Eindstand: 1- Australië met 32 pnt, 2- Engeland 30 pnt, 3- Nederland
27 pnt, 4- Duitsland met veel motorpech 16 pnt. 8000 toeschouwers zagen
geweldige races en gingen tevreden huiswaarts.
Een spannende achtervolging Squib Engeland, Leggat
Australie, Scheidt Duitsland
17-08-1963 Een licht wedstrijd, voor bijna 10000 toeschouwers, om
de Gouden Helm. Met rijders uit 8 landen. Winnaar werd de Deen Petersen
voor Hans Uttersstrom en Nico v.Gorcum. Reserve rijder Piet Seur behaalde
3 pnt uit 2 starts.
Ook waren er 2 heats voor veteranen tussen Tinus Metzelaar, Henk Steman,
Wim v. Hemelrijk en henk Dammers, dit eindeigde met een overwinning
voor Tinus Metzelaar.
In
het begin van de jaren '70, werd de speedwaysport weer nieuw leven
in geblazen, door met name de heer Jaques Claes uit Nijmegen, hij was
voorzitter van de Nederlandse speedwayclub Naco. Hij organiseerde overal
in het land speedwaywedsrtijden, zowel nationalen als internationalewedstrijden.
Behalve in Veenoord ook wedstrijden in Amsterdam, Nijmegen, Hengelo
(O), den Bosch, Eindhoven en Tilburg.
Ook kwamen er steeds meer rijder.
In die tijd hadden we:
Gerrie Kroeze en Henny Kroeze uit Zenderen, Henk Steman en Frits Koppe
(Voorburg), Tonnie Eggens (Bellingwolde), Frits en Koert Koning (Oude
Pekela), Bert Redeker (Rolde), Piet en Peter Seur (Amsterdam) en Roelof
Thijs (Assen). Deze rijders konden af en toe ook trainen op de banen
van Veenoord en Amsterdam.
1973
05-08-1973 Voor een volledig uit verkocht stadion in Veenoord,
werd een 4landen wedstrijd verreden tussen Duitsland, Zweden, Denemarken
en Nederland. Onze jongens (Piet Seur, Frits Koning, Henny Kroeze en
Tonny Eggens, wonnen met 25 pnt, voor Duitsland 18 pnt, Denemarken 17
pnt en Zweden met 12 pnt.
26-08-1973 Drie weken later werd de wedstrijd om de Gouden Helm
verreden, op een niet zo beste baan. Maar er was wel een geweldige strijd
met als winnaar i/a Teromaa en op de 2e en 3e plaats Gerry Kroeze en
Frits Koning. De Gouden Helm had toen een waarde van f 3500,-.
De uitslag van de Nationale rijders was: 1e Henk Steman, 2e Frits Koppe,
3e Peter Seur, 4e Lieuwe Plasier, 5e Jan Okkerman, 6e Tonnie Vos.
Jan Okkerman
1974
23-05-74 Hemelvaartsdag, voor een vol sportpark in Veenoord, (waar
de auto's door het hele dorp geparkeerd stonden) werd er een internationaal
programma verreden. deze wedstrijd werd gewonnen door de Zweed petterson,
voor de Deense rijder Rasmussen. Beste Nederlander was de gepromoveerde
Frits koppe. Bij de nationalen won Jan Okkerman, voor Koert Koning en
Jan van Dijk.
Titanenstrijd tussen Nielsen (r) en Frits Koppe
Gouden Helm Speedway Veenoord 28-07-1974
Veel toeschouwers (uitverkocht) zagen, de vliegende huischilder
in topvorm. Echter door motorpech kwam deze huisschilder , Frits Koppe,
niet verder dan een gedeelde 7e plaats met Frits Koning. Winnaar van
de Gouden Helm werd de Deen Bent Norgaard, voor de Zweed Tommy Jansson.
Uitslag nationalen: 1 Koert Koning, 2 Tonny Vos, 3 Jurjen Kuitze, 4
Jan ten Thije.
1975
13-07-75 Henny Kroeze wint de Gouden Helm in het Zuid-Drentse Veenoord.
Henny won voor de Deen Christian Preastbro en Frits Koppe.
1976
20-06-76 Speedway in Veenoord om de "Gouden Roos". Henny
Kroeze en Henk Steman reden niet omdat ze te weing startgeld konden
krijgen. Uitslag: 1 Arne Andeasson Denemarken, 2 Sigward Petterson Noorwegen,
3 Frits Koppe een prachtige plek, 4e plek voor Frits Koning.
Bij de nationalen won Lieuwe Plazier, 2e Sjoerd Dijkema, 3e Marten Buurke
en een 4e plaats voor Koert Koning.
Jurgen
Hehlert trekt zijn voorwiel omhoog
15-08-76 Voor 5000 toeschouwers waren de Engelse top 3 Malcolm Simmons,
Doug Weyer en Reg Wilson duidelijk te sterk voor onze jongens, maar
Frits Koppe (4e), Henk Steman (5e), Tonny Eggens 8e en Frits Koppe met
een 8e p;aats boden toch goed tegenstand in dit wel erg sterke rennersveld.
Bij de nationalen was de uitslag: 1 Rudie muts, 2e Sjoerd Dijkema, 3e
johan ten Thije.
1977
03-07-77 Speedway in Veenoord dit keer was het een nationale wedstrijd
tussen 4 Nederlandse teams, te weten:
NACO Tijgers, bestaande uit Rudie Muts, Ab de Groot, Henk Jager,
Tjalle Reitsma, Freddy Dost, Tjerk v/d/ Wal en Arie v.d. Brink
North Stars met Frits Koning, Sjoerd Dijkema, Koert Koning, Marten
Buurke, Jan Hamers, Andries Turksema en Rieks Gelsema.
Speedwayteam Amsterdam bestond uit, Geert Meijer, Wil Stoers,
Piet Seur, Peter Seur, Cor Veerman, Jan v. Dijk en Simon Scherpenzeel.
Limburgia bestond uit Henk Steman, Hielke Dijkema, Wim de Haas,
Harry Driesen, Peter Gans, Cees de Haas en Jan Broekhuis.
Uitslag van de teamwedstrijd: 1 Naco Tijgers 56 pnt, 2e Horth stars
42 pnt, 3e Limburgia 36 pnt, 4e Speedway amsterdam 22 pnt.
Sterrenrace: 1 Hielke Dijkema, 2 Geert Meijer, 3 Frits Koning.
21-08-77 Gouden Helm Veenoord voor Larry Ross uit Nieuw Zeeland.
voor 5000 toeschouwers eindigde na twintig heats in een gelijke stand,
3 rijders hadden 14 pnt Larry Ross, Gerry Middleton Australië en
Mick Himes Engeland, deze 3 rijders moesten een run off rijden, die
door Larry Ross werd gewonnen. Beste Nederlander in dit sterke veld
was Henk Steman op de 5e plaats. Bij de nationalen won Freddy Dost voor
marten Buurke en Hielke Dijkema.
04-09-77, 2 Weken na de Gouden Helm in Veenoord, werd er alweer
gereden in dit prachtige sportpark in Drenthe. Dit keer was er de halve
finale van het Nederlands kampioenschap. In een afgeladen vol stadion
won Frits Koppe 15 pnt, 2e Tjalle Reitsma, 3e Sjoerd Dijkema, 4e Tonny
Eggens, 5e Johan ten Thije, 6e Geert Meijer, 7e Henk Jager en 8e Hielke
Dijkema. Deze rijders gingen over naar de finale, die uiteindelijk werd
gewonnen door Frits Koppe.
1978
06-08-78 Ook dit jaar weer een halve finale om het nederlands kampioenschap.
grote winnaar van deze wedstrijd werd Sjoerd Dijkema uit Beilen, de
"stad" van de huidige speedwayorganisator Roelof Gerding.
Sjoerd won al zijn heats, inclusief de Sterrenrace, 2e Piet Suer, 3e
Geert Meijer, 4e Harry Niemeijer, 5e Bernard Schnieders.
17-09-78 Hans Nielsen uit Denemarken wint de Gouden Helm van
Veenoord, Larry Ross Nw Zeeland 2e, de 3e plaats was voor Frits Koppe.
Rudie Muts en Henk Steman werden 4e en 5e. Bij de junioren maakte de
jeugdige Hielke Dijkema uit Leek weer flink wat indruk, door een prachtige
2e plaats achter de sterke Pool Glowacki.
Frits
Koppe concentratie voor de start
1979
September 1979. Jens henry Nielsen dacht wat mijn jongere broer
(Hans Nielsen) kan, dat kan ik ook, nl de Gouden Helm van Veenoord winnen.
In 1978 won Hans en dit jaar Jens. Maar hij kreeg de helm niet cadeua,
want de 5000 toeschouwers kregen waar voor hun geld. Vooral de Nederlanders
Frits Koppe en Henk Steman boden goed partij, je kan zien dat deze Nederlandse
rijders nu wekelijks in de Engelse competitie rijden.
Leo Bathoorn uit Hoogezand won bij de junioren.
1980
September 1980 Frits Kope wint de Gouden Helm in Veenoord.
Op
een tamelijk zachte baan, het regende in de ochtend volop, maar desondanks
waren er prachtige heats. Frits won al zijn heats. Maar om de 2e plaats
was een run off nodig tussen Henny Kroeze, de debutant Hielke Dijkema
en de Pool Henrijk Glücklich. Deze heat eindigde in genoemde volgorde.
Leo Bathoorn won bij de nationalen.
1981
Juli 1981 Bundes Liga Speedway in Veenoord. Dit jaar werd
er in competitie verband gereden door teams uit Duitsland met Diedenberg,
Norden, Brockstedt en Veenoord. Zowel het Veenoord A team als het Veenoord
B team wonnen deze wedstrijd.
Veenoord A bestond uit: Rudie Muts, Henk Steman, Henny Kroeze,
Peter Seur en Wil Stroes.
Veenoord B bestond uit Hielke Dijkema, Anne Elzinga, Peet Peters
en Leo Bathoord.
Een kleine 3000 toeschouwers zagen zowel Henny Kroeze als Leo Bathoorn
al hun heats winnen.
1982
17-10-82 Speedway in Veenoord om de Gouden Helm. De Nederlandse
top was niet aanwezig op de baan, want Frits Koppe (5!! gebroken tenen),
Henny Kroeze (gebroken duim) en Henk Steman (verdraaide knie) waren
onder de 300 toeschouwers. Zodat het Nederlandse van Rudie Muts en de
jonge Leo Bathoorn moest komen. Zij werden in het sterke veld 7e en
6e. Mitch Shirra uit Nieuw zeeland won na een run-off van de Fin Thomson
uit Denemarken, de 3e stek was voor Kevin Hawkins (Engeland)
Met
vriendelijke groet,
Tom
Kramer,
Haarlem
------------------
WIE IS DIT
een foto
uit de oude doos
Soms
dan krijg je maar zo allerlei zaken als foto's, programmaboekjes, knipsels
die met speedway te maken hebben. Zo ook deze foto. Maar helaas weten
wij niet wie het is, wie kan ons vertellen wie dit is en misschien zijn
er mensen die meer weten zoals bijvoorbeeld waar staat dat mooie logo
met de molen voor.
------------------
Deze reactie komt van Wilfried Koopman , lees zijn verhaal:
Beste
Diny en speedway-fans,
De foto is inderdaad van Gerry Kroeze, de broer van nederlands
beste speedwayrijder Henny Kroeze. U allen wel bekend. Gerry zie je
hier in een pak van de Windmolens (Dutch Windmills). De foto is genomen
in Zenderen (een klein kerkdorpje in Twente) bij een oud schuurtje gelegen
aan de Elsdijk. Als voormalige buurjongens (mijn broer en ik) hebben
wij zeer goede herinneringen bij het zien van deze foto. Wij ruiken
al bijna de methanol. In die tijd zaten wij samen met ons Pa en Ma,
als echte Kroeze-fans, in het Veldwijkstadion in Hengelo en we hebben
hier mooie nationale en internationale wedstrijden gezien met zowel
Gerry als Henny aan de start. Helaas is ook dit mooie Twentse speedway-stadion
inmiddels verbouwd tot een atletiek-stadion. Ik schat dat de afgebeelde
foto omstreeks 1975 is geschoten en dat onze leeftijd zo rond de zeven
en elf jaar moet zijn geweest. De oude schuur op de foto was de werkplaats
van de gebroeders Kroeze en elk weekend was het spektakel met het warmdraaien
(fantastisch geluid) van de Jawa en Weslake motoren. Ook werden er vele
proefstartjes uitgevoerd op het rode gravel van de onverharde Elsdijk
(zijstraat van de geasfalteerde Lidwinaweg waar ons ouderlijk huis staat).
De rode sintels vlogen dan tegen de ramen van aanliggende huizen aan
de Lidwinaweg. Ook de altijd strak geknipte heg van buurman Mekenkamp
moest het zo nu en dan ontgelden als een van de heren Kroeze de motor
bij een proefstart per ongeluk in de ketting liet klimmen (ze startten
nogal graag dicht tegen de heg). Helaas was ook de politie altijd in
de buurt want zonder remmen en helm proefstartjes maken op de openbare
weg was absoluut uit den boze...De tussenkomst van de ambtelijke macht
vonden wij als jonge toeschouwertjes van 7 en 11 jaar erg jammer want
het spektakel werd dan voor een bepaalde tijd gestaakt. Als kleine jongens
kregen wij van Gerry ook weleens buitenlandse munten zoals Poolse Zlotys,
Russische Roebels en Tjechische Kronen. Dit hadden wij natuurlijk nog
nooit gezien en wij vonden het prachtig. In die tijd konden wij uren
kijken naar de preparatie van de motoren en we luisterden met open oor
naar de mooie verhalen over races in het buitenland. Zo zagen wij op
een bepaald moment dat Gerry ging experimenteren met een achterband.
Hij had bedacht dat het aanbrengen van metalen plaatjes onder de noppen
moest resulteren in een veel betere grip en dus snelle start. Na een
dag monnikenwerk was hij eindelijk klaar en toevallig kwam broer Henny
langs die deze band wel heel erg interessant vond. Henny kwam net terug
uit Engeland en had de nieuwste onderdelen in de auto liggen. De band
werd onderling geruild tegen het nieuwste model zadel uit Engeland.
Dit was in de tijd van de zogenaamde "bananen-zadels". Het was volgens
mij ook de periode dat Gerry en Henny samen wedstrijden reden, en dan
vooral in het voormalige Oostblok. Dat was nog ten tijde van het Ijzeren
Gordijn. Naar horen zeggen waren dit zeer zware en keiharde competities
waarbij de Kroezes het elke heat moesten opnemen tegen een blok van
rijders uit de voormalige Sovjet Unie. Helaas heeft Gerry, zoals zoveel
goede rijders, een zeer zwaar ongeval opgelopen in het Oost-Europa.
Er ging het verhaal dat zijn motoren en gereedschap zijn gestolen tijdens
de opname in het ziekenhuis. Gerry is later gestopt met speedway maar
was een uitstekend coureur en zeer geliefd bij het publiek, ook bij
het publiek in het buitenland. Na zijn speedway-carriere heeft Gerry
vele inzamelacties geinitieerd en gecoordineerd voor o.a. ziekenhuizen
in Polen. Zijn broer Henny Kroeze ging alleen verder in de speedway-sport,
onder andere als full prof in Engeland bij Halifax en Sheffield. In
die tijd deed het schuurtje op de foto nog altijd dienst als werkplaats
en inmiddels had Henny een Engelse monteur/tuner in dienst. De sport
werd door Henny altijd zeer professioneel bedreven. Jaren later gingen
we met ons Pa en Ma naar Veenoord en het olympisch stadion in Amsterdam
(we hadden toen nog geen rijbewijs) waar Henny Kroeze vele nationale
en internationale overwinningen op zijn naam mocht schrijven. Het deelnemersveld
was in Veenoord altijd sterk vertegenwoordigd met bekende namen als
Mitch Shirra, Phil Crump (de vader van), Hans Nielsen, Erik Gundersen,
Bo Pedersen, Vaclac Verner, Lance King, Dennis Segalos, etc, etc. Henny
was in die tijd een topcoureur en heeft alle grote namen geklopt, inclusief
Ivan Mauger. Het is verdomd jammer dat hij pech kreeg op cruciale momenten
in de continentale finales (toen nog de kwalificatie voor de wereldfinale).
Vaak scheelde het maar een enkel puntje. Kijk maar eens op het internet
en je ziet dat alle grote coureurs van toen zijn geklopt in een rechtstreeks
duel (Egon Muller, Zenon Plech, etc.). Nog steeds bezoeken we als rasechte
speedway-fans wedstrijden, waaronder de GrandPrix van Coventry en Kopenhagen.
Zonder Kroeze is het wel erg kaal en wennen. Maar de liefde voor de
methanol gestookte motoren en speedwaysport is groot. Ons Pa gaat nog
steeds mee en laat zich rijden, nu op de achterbank.
Met de groeten uit Twente en Limburg namens de familie Koopman.
Good Goan!
Wilfried Koopman